แนวทางสู่การจัดอันดับ Webometrics ของมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต (พ.ศ. 2558 - 2560)


แนวทางสู่การจัดอันดับ Webometrics ของมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต (พ.ศ. 2558 - 2560)




สถานการณ์

การจัดอันดับคุณภาพของเว็บไซต์มหาวิทยาลัยของ Webometrics หรือ "Webometrics Ranking of World Universities" ได้กลายมาเป็นตัวชี้วัดความสามารถในการเป็น "มหาวิทยาลัยอิเล็กทรอนิกส์ (E-university)" ที่มีตัวชี้วัดเป็นรูปธรรมและได้รับการยอมรับและอ้างอิงมากที่สุดในโลก โดยการจัดอันดับของ Webometrics อยู่บนพื้นฐานที่ว่า คุณภาพของมหาวิทยาลัยและคุณภาพของเว็บไซต์มหาวิทยาลัยมีความสัมพันธ์กันในทิศทางบวก หรือคุณภาพของเว็บไซต์มหาวิทยาลัยย่อมบ่งบอกถึงคุณภาพของมหาวิทยาลัยเช่นกัน

ในปัจจุบัน การจัดอันดับคุณภาพของเว็บไซต์ โดย Webometrics ได้ถูกยอมรับโดยสถาบันการศึกษาภายในประเทศไทยอย่างแพร่หลายและมีการนำเสนอผ่านสื่อต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาภายในประเทศ ในขณะที่ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทาได้ใช้เกณฑ์ Webometrics ในการจัดอันดับราชภัฏของตนเอง


ภาพที่ 1 อันดับมหาวิทยาลัยอิเล็กทรอนิกส์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา

การจัดอันดับคุณภาพของเว็บไซต์มหาวิทยาลัยของ Webometrics จะการประกาศผลการจัดอันดับเว็บไซต์ 2 ครั้งต่อปี คือช่วงเดือนมกราคมและช่วงเดือนกรกฎาคม ของทุกปี ผ่านทางเว็บไซต์ www.webometrics.info ซึ่งเกณฑ์การจัดอันดับของ Webometrics ประกอบด้วย

Visibility (50%) 

Visibility หรือคุณภาพทางด้านการมองเห็นของเว็บไซต์จากโลกภายนอก ประกอบด้วยองค์ประกอบย่อย 1 ตัว คือ 

Impact (50%) หรือคุณภาพทางด้านการส่งผลกระทบและปฏิสัมพันธ์ต่อโลกภายนอก ที่วัดการอ้างอิงทั้งหมดที่เกิดขึ้น ปริมาณข้อมูลที่มีการนำเสนอและปรับปรุงอยู่เสมอ โดยวัดจากจำนวนลิงค์ที่มีการเชื่อมโยงหรืออ้างอิงมาจากเว็บภายนอกทั่วโลกที่ลิงค์มายังเว็บไซต์มหาวิทยาลัย (วัดได้จาก Majestic SEO and ahrefs ซึ่งเป็นเว็บไซต์ที่ใช้ในการตรวจสอบคุณภาพของการออกแบบเว็บไซต์ตามหลัก SEO (Search Engine Optimisation) หรือกระบวนการที่ทำให้ เว็บไซต์ หรือ ชื่อเว็บไซต์ ปรากฏอยู่ในตำแหน่งที่ดีที่สุดของผลการค้นหาผ่านเครื่องจักรสืบค้น (Search Engine รวมถึงการตรวจสอบความหนาแน่นของการจราจรบนเว็บไซต์)

ภาพที่ 2 Majestic SEO

Activity (50%) 

Activity หรือคุณภาพทางด้านกิจกรรมที่เกิดขึ้นบนเว็บไซต์ ประกอบด้วยองค์ประกอบคุณภาพย่อย 3 ตัว คือ

Presence (1/3) หรือคุณภาพทางด้านการปรากฏหรือนำเสนอ วัดจากการปรากฎตัวของหน้าเว็บของมหาวิทยาลัยบนอินเทอร์เน็ต หรือจำนวนหน้าเว็บของมหาวิทยาลัยภายใต้โดเมนเดียวกัน ซึ่งรวมถึงเนื้อหาทั้งในรูปแบบสแตติกและไดนามิค (วัดจาก Google Search Engine) นั่นหมายความว่าเว็บไซต์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ตต้องถูกออกแบบให้มีลักษณะเป็นมิตรกับ Google หรือตามหลักการของ Google SEO  โดยหน้าเว็บทั้งหมดต้องอยู่ภายใต้ pkru.ac.th เท่านั้น เว็บไซต์ของหน่วยงานใดของมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ตที่ไม่ได้ใช้โดเมน pkru.ac.th ถือว่าไม่ได้คุณภาพทางด้าน Presence

Openness (1/3) วัดจากปริมาณของงานวิจัยหรือวิชาการในรูปแบบเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ (.pdf, .doc, .docx, .ppt) จากแหล่งที่เก็บงานวิจัยของมหาวิทยาลัยที่อยู่ภายในโดเมนเดียวกัน วัดปริมาณการเก็บข้อมูลด้านการวิจัยที่เผยแพร่ จำนวนบทความวิชาการ จำนวนการอ้างอิงบทความทางวิชาการของอาจารย์ที่ปรากฎภายในโดเมนของมหาวิทยาลัยและสามารถสืบค้นได้ด้วย Google Scholar โดย Google Scholar จะทำหน้าที่ตรวจสอบจำนวนผลงานวิชาการของนักวิชาการที่ถูกอ้างอิงในโดเมนของมหาวิทยาลัยนั้นทั้งหมด ตัวอย่างเช่น บทความของ อ.พิทา จารุพูนผล จากมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ตถูกอ้างอิงมาแล้วทั้งหมด (Cited by) จำนวน 77 ครั้ง

ภาพที่ 3 จำนวนบทความของนักวิชาการที่ถูกอ้างอิงโดย Google Scholar

Excellence (1/3) วัดจากความเป็นเลิศของจำนวนบทความวิชาการที่ถูกตีพิมพ์ในวารสารนานาชาติในระดับน้ำหนักตัวชี้วัดสูง (high impact international journals) โดยวัดจาก คุณภาพของบทความวิชาการที่ถูกตีพิมพ์ในวารสารวิชาการที่ได้รับการยอมรับจากเว็บไซต์ SCImago

ภาพที่ 4 เว็บไซต์ประเมินคุณภาพบทความวิชาการของ SCImago

ปัญหา

อ้างอิงการจัดอันดับมหาวิทยาลัยอิเล็กทรอนิกส์ของ Webometrics เดือนเมษายน พ.ศ. 2558 (รอบการจัดอันดับของเดือนมกราคม พ.ศ.2558) พบว่า อันดับของมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ตอยู่ในระดับที่ต่ำ (World = 9,556, ASEAN = 387, Thailand = 107, Rajabhat = 36) ในขณะที่อันดับมหาวิทยาลัยอิเล็กทรอนิกส์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทาอยู่ในอันดับที่ 1 ของมหาวิทยาลัยราชภัฏ ซึ่งการจัดอันดับมหาวิทยาลัยอิเล็กทรอนิกส์ดังกล่าวเป็นภัยคุกคาม เนื่องจากส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือของมหาวิทยาลัยฯในวงกว้างและระยะยาว (บุคคลจำนวนมากอาจจะแยกไม่ออกว่าอันดับดังกล่าวคือการจัดอันดับคุณภาพของเว็บไซต์หรือความเป็นมหาวิทยาลัยอิเล็กทรอนิกส์) 


ตาราง 1 อันดับมหาวิทยาลัยอิเล็กทรอนิกส์ของมรภ.ภูเก็ต (เมษายน พ.ศ. 2558)
WorldASEANThailandRajabhat
9,556/11,996387/900107/18036/38

จากการตรวจสอบพบว่า 
  • เว็บไซต์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ตยังไม่สนับสนุนให้หน่วยงานประชาสัมพันธ์ของมหาวิทยาลัยฯนำเสนอข้อมูลข่าวสารประชาสัมพันธ์เชิงรุกได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ
  • เว็บไซต์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ตและหน่วยงานต่างๆของมหาวิทยาลัยฯไม่เป็นมิตรกับ Google SEO เช่น รหัสที่ใช้ในการพัฒนาเว็บไม่รอบคอบและรัดกุม มีลิ๊งค์เสียจำนวนมากทำให้ไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลสารสนเทศได้จริง ข้อมูลสารสนเทศจำนวนมากขาดความเป็นสากล ทำให้กลุ่มเป้าหมายที่เป็นชาวต่างชาติไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลสารสนเทศของมหาวิทยาลัยฯ 
  • รูปแบบของเว็บไซต์ของมหาวิทยาลัยขาดความน่าสนใจ ที่จะดึงดูดบุคคลภายในและภายนอก
  • ระบบบริการอิเล็กทรอนิกส์บนหน้าเว็บไซต์หลายระบบขาดการประชาสัมพันธ์ และขาดการใช้ประโยชน์จากโดเมน pkru.ac.th ส่งผลให้ระบบดังกล่าวยังไม่ได้ถูกใช้งานอย่างเต็มประสิทธิภาพ
  • เว็บไซต์ของหน่วยงานต่างๆภายในมหาวิทยาลัยขาดความเป็นมาตรฐาน เนื่องจากหน่วยงานต่างๆของมหาวิทยาลัยมีงบประมาณในการพัฒนาเว็บไซต์ของตนเอง ไม่มีรูปแบบมาตรฐานในการพัฒนาเว็บไซต์ไปในทิศทางเดียวกัน 
  • ข้อมูลสารสนเทศจำนวนมากขาดการปรับปรุงให้ทันสมัยต่อเหตุการณ์
  • รูปแบบของเว็บไซต์ของมหาวิทยาลัยฯ รวมถึงหน่วยงานต่างๆของมหาวิทยาลัยฯขาดเนื้อหาที่ทำให้นักศึกษาเข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆได้
  • นักศึกษาและบุคลากร (E-Users) ขาดความรู้ในการใช้งานบริการอิเล็กทรอนิกส์ในหลายระบบ รวมถึงการใช้งาน Google for Education เพื่อการบริหารจัดการและการเรียนการสอน
  • อาจารย์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ตหลายคนได้ตีพิมพ์ผลงานวิชาการของตนเองในระดับชาติหรือนานาชาติ ซึ่งผลงานวิจัยสามารถถูกค้นหาได้จาก Google Scholar แต่ยังไม่ได้ลงทะเบียนกับ Google Scholar
  • รหัสที่ใช้ในการพัฒนาเว็บไม่รอบคอบและรัดกุมผิดหลัก SEO (Search Engine Optimisation) ทำให้กลไกการสืบค้นและจดจำของเครื่องจักรสืบค้น (Search Engines) ชั้นนำ เช่น Google มีอุปสรรค ซึ่งองค์ประกอบทั้งหมดเหล่านี้ส่งผลต่อการจัดอันดับมหาวิทยาลัยอิเล็กทรอนิกส์ของ Webometrics
ภาพที่ 5 ตารางเปรียบเทียบเกณฑ์ค่า SEO

แนวทางแก้ไขปัญหา

  • ร่วมมือและสร้างช่องทางในการประชาสัมพันธ์เชิงรุกของมหาวิทยาลัยให้กับหน่วยงานประชาสัมพันธ์ เพื่อให้ปริมาณเนื้อหาเกี่ยวกับกิจกรรมต่างๆของมหาวิทยาลัยฯเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายมากที่สุด เพื่อได้คะแนน 50% ทางด้าน Visibility หรือคุณภาพทางด้านการมองเห็นของเว็บไซต์จากโลกภายนอก
  • พัฒนาและปรับปรุงเว็บไซต์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ตให้มีความเป็นมาตรฐานและเป็นไปตามเกณฑ์และตัวชี้วัดในการจัดอันดับมหาวิทยาลัยอิเล็กทรอนิกส์ของ Webometrics
  • แต่งตั้งคณะกรรมการพัฒนาเว็บไซต์ของมหาวิทยาลัยให้มีคุณภาพและเป็นมาตรฐานเดียวกัน เพื่อให้การจัดทำเว็บไซต์ของหน่วยงานภายในมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ตเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ สอดคล้องตามมาตรฐานการจัดอันดับของ Webometrics ตั้งแต่ในส่วน หัวเรื่องของเนื้อหา เนื้อหา มาตรฐานของเครื่องมือที่ใช้ในการพัฒนาเว็บไซต์ การกำหนดการเขียนรหัส (Coding) และการกำหนดค่าอธิบายเนื้อหาภายในตามหลักของ Google SEO 
  • ระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่มีอยู่ต้องสามารถใช้งานได้จริงและได้รับการประชาสัมพันธ์ เพื่อให้ใช้งานอย่างเต็มประสิทธิภาพ
  • อบรมนักศึกษาและบุคลากรให้มีความรู้ในการใช้งานระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่มีอยู่ รวมถึง Google for Education เพื่อเพิ่มปริมาณช่องทางจราจรของการใช้งาน
  • ประสานงานกับหน่วยงานต่างๆภายในมหาวิทยาลัยให้เข้าใจถึงความสำคัญในการกำหนดมาตรฐานเว็บไซต์ 
  • ประสานความร่วมมือกับตัวแทนที่เกี่ยวข้องของแต่ละหน่วยงานต่างๆในมหาวิทยาลัยให้ใช้รูปแบบมาตรฐานเว็บไซต์เดียวกันในระดับนโยบายของมหาวิทยาลัย
  • ประชาสัมพันธ์ให้อาจารย์ภายในมหาวิทยาลัยสร้างโพรไฟล์ของตนเองบน Google Scholar โดยเฉพาะอย่างยิ่ง อาจารย์ที่มีผลงานวิชาการที่สามารถถูกสืบค้นได้โดย Google Scholar

สรุป

การก้าวสู่อันดับที่สูงขึ้นในการจัดอันดับ Webometrics ของมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต จำเป็นต้องได้รับความร่วมมือจากทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง และการสนับสนุนอย่างจริงจังของฝ่ายบริหารที่กำหนดนโยบายให้ระบบและกลไกขับเคลื่อนไปในทิศทางเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นด้านปริมาณของเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ คุณภาพของอาจารย์ที่ถูกวัดจากคุณภาพและปริมาณการถูกอ้างอิงของบทความวิชาการ รวมถึงการใช้รูปแบบของเว็บที่เป็นมาตรฐาน มีการกำหนดรหัสสอดคล้องกับหลักการของ Google SEO

ในขณะที่ Visibility หรือคุณภาพทางด้านการมองเห็นของเว็บไซต์จากโลกภายนอกคือเกณฑ์ที่มีน้ำหนักสูง (50%) การให้การสนับสนุนและร่วมมือกับหน่วยงานประชาสัมพันธ์ของมหาวิทยาลัยให้นำเสนอเนื้อหาในรูปแบบต่างๆสู่โลกภายในและภายนอกถือว่าเป็นสิ่งสำคัญที่จะนำพาอันดับ Webometrics ของมหาวิทยาลัยไปสู่อันดับที่ดีขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ถ้าหน่วยงานประชาสัมพันธ์ของมหาวิทยาลัยมีความรู้เรื่องการใส่คำอธิบาย หรือ Tags ต่างๆตามหลัก SEO จะทำให้การเป็นที่ประจักษ์ของเว็บไซต์มหาวิทยาลัยสู่สาธารณะสะดวกยิ่งขึ้น


อ้างอิง

  1. Ranking Web of Universities, Webometrics. Available at http://www.webometrics.info
  2. Scimago Journal and Country Rank. Available at http://www.scimagojr.com/


ความคิดเห็น

บทความที่ได้รับความนิยม